Een Soa is een seksueel overdraagbare aandoening. Het is een infectie die de pubers kunnen oplopen als ze zonder condoom vrijen. Ook zonder dat ze het merken.

 

Wat voor soorten Soa's zijn er eigenlijk?

Hoe kunnen ze het oplopen en hoe kunnen de pubers voorkomen dat ze het krijgen?
En als ze er toch één hebben, hoe komen ze er dan vanaf?         
Als je puber een soa heeft, welke vorm kunnen ze dan krijgen?
Allemaal vragen die ouders bezig houden.

Herpes genitalis

Herpes genitalis lijkt op een koortslip maar dan zit het in, op en rondom de penis, vagina of anus. Herpes genitalis wordt veroorzaakt door een virus. Het begint met een blaasje. Dit droogt in tot een korstje en verdwijnt weer. Vaak komt het blaasje terug als de weerstand laag is.

Herpes kunnen ze oplopen tijdens het vrijen, ook als er een condoom wordt gebruikt. De blaasjes kunnen namelijk buiten de condoomrand zitten en het virus kan ook via de handen overgedragen worden. Ze kunnen ook herpes krijgen via orale seks, dus niet laten pijpen door iemand met een koortslip. Ze kunnen zelfs besmet raken als er geen blaasjes te zien zijn.

Klachten

Vaak merken de pubers niet dat ze herpes hebben. Dit geldt dus ook voor degene met wie ze eventueel seks hebben.
Soms kun de puber last hebben van:
 

• Pijnlijke, branderige blaasjes gevuld met vocht
• Waterige afscheiding
• Pijn bij het plassen
• Opgezette lymfeklieren in de liezen

Herpesaanval

De eerste herpesaanval, is het pijnlijkst. Ze hebben dan koorts, hoofdpijn en spierpijn. Daarna worden de aanvallen milder. Er zijn ook pubers die maar één aanval krijgen. De klachten verdwijnen vanzelf, maar kunnen terugkomen als ze moe en gespannen zijn en minder weerstand hebben. Ook bij griep of ongesteld zijn, kunnen de klachten terugkomen.

 

Behandeling

Er is geen medicijn om herpes te genezen. Er zijn wel medicijnen die ervoor zorgen dat een aanval minder pijnlijk is en korter duurt. Deze middelen zijn op doktersrecept verkrijgbaar.

 

Gonorroe

Gonorroe (een 'druiper') wordt veroorzaakt door een bacterie. Deze zit op en in de slijmvliezen van de vagina, penis, anus, keel en ogen. Gonorroe in de keel ontstaat door orale seks (beffen/pijpen). Bij een infectie in de anus zijn er meestal geen klachten. Soms is er wat slijm, pusachtige afscheiding of bloed bij de ontlasting. Gonorroe wordt gemakkelijk overgedragen. Deze soa is goed te genezen als men er snel bij is.

 

Klachten bij meisjes

Meisjes hebben vaak geen klachten als ze gonorroe hebben. Soms hebben ze iets meer afscheiding dan normaal. De afscheiding kan onaangenaam ruiken en er anders uitzien dan normaal (groene of gele pus). Het plassen kan pijn doen.

 

Klachten bij jongens

Jongens krijgen last van pusachtige afscheiding uit de plasbuis. De afscheiding is vaak gelig of groen en geeft een branderig of geïrriteerd gevoel bij het plassen. Ook moet de jongens regelmatig kleine beetjes plassen. Soms zijn er helemaal geen klachten. Maar let op, ook dan kunnen de jongens de ziekte overdragen.

Behandeling

Gonorroe is goed te genezen met antibiotica (injectie of pil). Een week na de behandeling is men genezen.

 

Als een meisje er niets aan doet

Zonder behandeling kan gonorroe opstijgen naar de eileiders. Er ontstaat dan een eileiderontsteking die zich kan uitbreiden naar de buikholte. Een eileiderontsteking kan gepaard gaan met koorts. Ze voelen zich ziek en hebben pijn in de onderbuik.
 

Door een snelle en goede behandeling (antibiotica en bedrust) kan een eileiderontsteking volledig genezen. Een eileiderontsteking die niet wordt behandeld, veroorzaakt littekens in de eileiders. Hierdoor kan de eileider verstopt raken. Dit kan leiden tot onvruchtbaarheid of een buitenbaarmoederlijke zwangerschap.


Is je dochter zwanger, dan kun ze gonorroe overdragen op haar baby. De oogjes van de baby kunnen tijdens de bevalling in aanraking komen met de bacteriën in de vagina. Door een goede behandeling tijdens de zwangerschap wordt ervoor gezorgd dat de baby geen risico loopt.

 

Als een jongen er niets aan doet

Ook bij jongens kan de ontsteking opstijgen. Dit komt minder vaak voor dan bij meisjes. De bacteriën kunnen via de zaadleiders terechtkomen in de prostaat en de bijbal. Dit leidt soms tot een bijbalontsteking. Dat geeft heftige pijn in de balzak, soms uitstralend naar de lies.

In de balzak voelen ze een zwelling. De zaadstreng, die naar boven loopt, kan pijnlijk en gezwollen zijn. In een enkel geval kan een ontsteking van de bijbal een ontsteking van de bal veroorzaken. Dit geeft zwelling en pijn. Een ontsteking van de prostaat gaat gepaard met koorts en moeilijk en pijnlijk plassen. Ook hebben jongens pijn in en rond de geslachtsorganen.

 

Hepatitis B

Hepatitis B is een ernstige ontsteking van de lever. Pubers kunnen hepatitis B oplopen door alle seksuele handelingen. Het risico is vooral groot als er bloed aanwezig is en als speeksel met bloed vermengd wordt.

Gelukkig kunnen ze zich laten inenten tegen hepatitis B voordat ze op vakantie gaan.

 

Klachten

Hepatitis B veroorzaakt vaak pas enkele maanden na de besmetting klachten:

• Vermoeidheid
• Koorts
• Spierpijn, gewrichtspijn
• Gele verkleuring van huid en ogen

 

Behandeling

Er zijn geen medicijnen die hepatitis B genezen. Er is wel een behandeling die de klachten beperkt. Door rust en een speciaal dieet verdwijnt het virus meestal vanzelf. Zo niet, dan blijf je drager van hepatitis B. Dat wil zeggen dat het virus in je lichaam blijft. Een klein deel van de 'dragers' heeft een blijvende ontsteking van de lever die ernstige klachten kan veroorzaken.

Syfilis

Syfilis is een ernstige Soa die veroorzaakt wordt door een bacterie. Het is goed te behandelen, maar wordt dat niet gedaan dan zijn de gevolgen ernstig.
 

Syfilis kent verschillende stadia:

Tijdens het eerste stadium ontstaat er een harde, pijnloze zweer in of rond de mond, penis of anus. Het zweertje verdwijnt vanzelf, maar de bacterie gaat zich via het bloed door het lichaam verspreiden.

In het tweede stadium kunnen de pubers last krijgen van een grieperig gevoel, haaruitval of vlekjes op de huid.

Als de kinderen er te lang mee door blijven lopen, kunnen ze beschadigingen aan de inwendige organen krijgen (het derde stadium). Het derde stadium komt in Nederland haast niet meer voor. De ziekte wordt meestal eerder ontdekt en behandeld.

Behandeling

Syfilis is goed te behandelen met een hoge dosis antibiotica (via injecties).

 

Meer informatie is te vinden op www.soaaids.nl of
het Soa informatienummer 0900-4024020