Pubers krijgen bij faalangst een black-out of ze vluchten van de taak weg met de gedachte:"ik wil dit niet eens kunnen".

 

Wat kunnen ouders van pubers hier aan doen?

Hier zijn enkele aanbevelingen wat ieder ouder kan doen om pubers te helpen om te gaan met faalangst. Deze aanbevelingen helpen ons een positieve invloed te hebben op onze pubers, om succes in hun leven te vinden en zich goed te voelen.

 

Beloon bij faalangst de inzet, niet perfectie.

Als een puber echt inzet toont en leert, is perfectie wellicht niet mogelijk of wenselijk. Door inspanning en inzet te belonen en benoemen, helpen we het belang van die voortdurende inzet en de waarde van uitdagende taken te bevestigen.

 

Beloon het risico nemen en de voortgang naar doelen.

Een ouder vertelde dat ze haar puber moest dwingen nieuwe dingen te proberen. Maar zodra de eerste les of introductie voorbij was, was haar puber klaar voor meer. Soms moeten we iets afdwingen, maar we moeten altijd bereid zijn tot compromissen, wanneer mogelijk. Als je kind niet aan groepssport mee wil doen, probeer dan een individuele sport.

 

Beloon de vasthoudendheid van je puber.

Prijs je puber voor de vasthoudendheid en inzet die je puber toont in het volhouden van moeilijke taken, liever dan wachten tot het doel is bereikt. Moedig je puber aan om met uitdagende materialen te werken, maar onthoud het prijzen van de inspanning zelfs als de puber het probleem niet op kan lossen of de taak af kan maken. Soms is het echt te moeilijk: "je hebt echt je best gedaan", "ik ben zo blij met alles wat je geleerd hebt".

 

Help pubers grote taken in kleine stukjes te hakken.

Soms hebben pubers grote ideeën en kunnen ze snel gefrustreerd raken wanneer ze niet weten hoe ze het eindresultaat gaan bereiken. Of misschien geeft een leerkracht of docent een ingewikkeld langetermijn project op met verschillende onderdelen.
Help ze te kijken naar de onderdelen in plaats van het geheel om te kunnen inzien wat meteen gerealiseerd kan worden en welke stappen genomen moeten worden om het einddoel te bereiken.

 

Erken "leren" in plaats van "werk".

Op onze school spreken we vaak van "thuis leren" in plaats van "huis werk". Werk impliceert dat de taak af moet, terwijl leren het eigenlijke doel is. In plaats van te vragen "wat heb je gedaan vandaag op school" vraag je "wat heb je op school geleerd vandaag?"

 

Help pubers prioriteiten stellen: wat is echt belangrijk?

Leer je puber prioriteiten stellen tussen de verschillende huiswerkopdrachten. Leer ze ook onderscheid maken tussen de verschillende niveaus van perfectie voor elke taak.
Als een puber dit moeilijk vindt, probeer dan het volgende:

Slordige oefeningen zijn alleen voor het oefenen
Deze taak moet goed gebeuren maar je doet het voor jezelf
Deze taak is voor een cijfer op school.

Ten slotte moet je puber leren wanneer het tijd is om op te geven en dat de taak te moeilijk is. Deel je denk- en beslissingsproces met je puber.

 

Eerste hulp

Spreek van te voren door wat de taak inhoudt, hoe je puber de taak aan wil gaan pakken en leer ze inschatten hoe deze taak zal verlopen. Geef terwijl je puber aan het werk is taakgerichte feedback ("goed zo, weer een som af" i.p.v. "wat ben jij knap zeg").
Evalueer de taak na afloop. Deze simpele handelingen geven het kind grip op zijn eigen leren.

Ouders kunnen hun puber begeleiden door te werken aan zelfbeeld en zelfvertrouwen. Laat uw puber weten dat faalangst heel gewoon is en dat iedereen dat wel eens heeft. Benadruk dat fouten maken prima is, zelfs goed is, omdat je van fouten veel kunt leren. Erken als ouder ook uw eigen fouten en laat zien hoe u daar mee omgaat.
Probeer te achterhalen wat uw puber denkt wat er gebeurt als hij faalt en haal deze irreële gedachten onderuit door te vertellen wat u er werkelijk van vindt.

 

 

Therapie

Een veelgebruikte therapie bij faalangst is de cognitieve gedrag therapie (CGT). Hier leren pubers de verbanden tussen gedachten en gevoelens te zien d.m.v. Gedachten, Gevoelens en Gedrag schema's of GGG schema's.

Gedachte: het gaat vast verkeerd.
Gevoel: angst en spanning.
Gedrag: ik zeg dat ik ziek ben dan hoef ik niet naar school.

 

 

Niet helpende gedachten

Bij faalangst horen niet-helpende gedachten. In de therapie worden deze veranderd in helpende gedachten. Bijvoorbeeld: "ik mag geen fouten maken" wordt "fouten zijn niet erg als ik maar mijn best heb gedaan".
Het opbouwen van het zelfvertrouwen gebeurt met kleine stappen, waarvan de eerste gemakkelijk te halen zijn en waarbij succes vrijwel verzekerd is.
De puber wordt stap voor stap geholpen om tot de aller-moeilijkste stap te komen, bijvoorbeeld de Cito Eindtoets of de muziekuitvoering.

 

Bron: Neven, Y. (2007). Druk om te presteren. Talent, maart 2007, Opdracht Belemmerende gedachten ICM, Willem de Zwijger College