Sommige van deze pubers kunnen echter wel goed stillezen en begrijpend lezen. Dit is volgens haar goed nieuws voor zwakke lezers, waaronder veel dyslectici. 

 

Uit onderzoek van Truus Schijf, promovenda aan de Universiteit van Amsterdam, blijkt dat 18% van de brugklassers een achterstand van 2 jaar of meer heeft in technisch lezen. Zij hebben moeite om de juiste klank te koppelen aan een geschreven letter of woord. Bij nader onderzoek bleken sommige van deze zwakke lezers minder problemen te hebben met spellen. En sommigen ging het stillezen en begrijpend lezen nog beter af.

 

De deelnemers aan Schijfs onderzoek maakten de taaltesten op de computer.

 

Dyslectisch of hyperlectisch?

Schijf onderzocht voor haar onderzoek bijna 700 pubers, die in een brugklas in heel Nederland zitten. Deze brugklassers zaten verspreid over alle niveaus, van VMBO-BBL tot Gymnasium.

De onderzoekster heeft niet alleen gekeken naar hun vaardigheden in technisch lezen. Ze keek ook naar het algemene taalbegrip. Op basis hiervan kon ze de leerlingen indelen in vier groepen. De taalzwakke leerlingen scoorden zowel zwak op technisch lezen als op taalbegrip.
 

www.mijnpuber.nl/artikel/153/Wat_is_dyslexie_en_wat_zijn_de_oorzaken_bij_pubers_in
verschillende_landen

De pubers, die dyslexie hebben, hadden wel een goed taalbegrip, maar konden niet goed technisch lezen. Bij hyperlectici is het juist andersom: zij konden wel goed technisch lezen, maar hadden geen goed taalbegrip. De controlegroep kon goed technisch lezen én had een goed taalbegrip.

 

Te langzaam voor ondertitels

Alle pubers hebben op de computer een flinke hoeveelheid lees- en spellingtests ingevuld. De onderzoekster heeft vervolgens de resultaten van de verschillende groepen op deze tests met elkaar vergeleken.

Hieruit bleek dat ruim de helft van de taalzwakke leerlingen geen problemen hadden met stillezen en begrijpend lezen. De pubers kunnen hierbij namelijk gebruik maken van de context om een woord te begrijpen. Bovendien hoeven ze niet elke letter om te zetten naar de bijbehorende klank.

Toch hebben nog altijd veel leerlingen moeite met stillezen. "Veel leerlingen halen aan het begin van de brugklas nog niet de snelheid die nodig is voor het lezen van ondertitels op de televisie of in de bioscoop", aldus Schijf in haar proefschrift. "Deze leerlingen zijn daardoor maatschappelijk enigszins gehandicapt."

 

Woordbegrip bij deze pubers

Schijf benadrukt in haar proefschrift dat met name stillezen en begrijpend lezen belangrijke vaardigheden zijn voor deelname aan de maatschappij. Je zult regelmatig brieven en formulieren moeten kunnen lezen. Maar een tekst voorlezen, waar je goed voor moet kunnen technisch lezen, komt over het algemeen niet zo vaak voor in het dagelijks leven.

Dit is goed nieuws voor pubers met dyslexie, die vaak moeite hebben met de koppeling van letters aan hun bijbehorende klanken. Hoewel technisch lezen vaak kan voorspellen hoe goed een kind is in spellen en begrijpend lezen, speelt woordbegrip een belangrijke rol in het dagelijks leven. En daar hebben de meeste dyslectici geen problemen mee.

Auteur Erica Renckens

Gepubliceerd door www.kennislink.nl

Publicatiedatum woensdag, 25 maart 2009