Een puber kan zijn aandacht dan niet bij de leertaak houden. 

Een groot deel van dit soort concentratieproblemen bij pubers op school zijn dan ook vaak motivatie -problemen.

Een puber zal, als het zelf een taak kiest - bijvoorbeeld het maken van een tekening van de verjaardag en de cadeautjes - wel concentratie kunnen opbrengen.

Wanneer zijn er concentratieproblemen op school bij pubers? 

Er zijn echter pas sprake van concentratieproblemen als pubers voortdurend niet in staat zijn gedurende langere tijd de aandacht bij hetzelfde te houden. Wanneer er concentratieproblemen zijn bij pubers dan kunnen ze de aandacht niet goed bundelen, niet goed richten en niet of niet lang vasthouden.


Dit kan verschillende oorzaken hebben. Deze oorzaken kunnen in de puber zelf liggen, maar ook bij de leerkracht, de omgeving van de pubers of de onderwijsleersituatie.

Gevolgen concentratieproblemen bij pubers

Concentratieproblemen bij pubers die niet opgemerkt worden, kunnen grote gevolgen hebben. Het meest voor de hand ligt dat pubers een leerachterstand op zullen lopen omdat de onderwijstijd niet ten volle benut wordt.

 

Andere gevolgen van concentratieproblemen bij pubers kunnen zijn:

• leerfrustraties met als gevolg motivatieverlies en gedragsproblemen;

• een minderwaardigheidsgevoel: negatief zelfbeeld;

             www.mijnpuber.nl/artikel/162/Zelfvertrouwen_bij_pubers_op_school;
 

• problemen in de omgang met anderen en problemen in sociale situaties;
   

• buitenbeentje in de klas of groep.

Hoe kom ik achter de oorzaak van concentratieproblemen?

Concentratieproblemen zijn 'lastige' problemen. Ze kunnen heel verschillende oorzaken hebben. Ze kunnen het gevolg zijn van leerling-kenmerken, leerkrachtkenmerken, kenmerken van de onderwijssituatie of omgevingskenmerken.


Het is daarom belangrijk om u goed te oriënteren op mogelijke oorzaken van concentratieproblemen bij pubers.
Loop vervolgens uw bevindingen na en ga na of er een oorzaak aan te wijzen is voor de concentratieproblemen van je puber.


Als de concentratieproblemen voortvloeien uit de omstandigheden (leerkrachtgedrag, onderwijsleersituatie) zorg dan dat er een plan van aanpak komt laat de leerkracht collega's inschakelen bij het veranderen van deze omstandigheden.
Als u vermoedt dat de oorzaak ligt in de puber zelf, is het verstandig om hulp van deskundigen in te roepen.

Observeer je puber gedurende een periode aandachtig op basis van een voorlopige hypothese

Pubers met een concentratieprobleem kunnen veel verschillende symptomen vertonen, die meestal in combinatie voorkomen. Bijvoorbeeld:

 

• niet willen presteren, niet gemotiveerd zijn;
• snel afgeleid zijn;
• niet luisteren naar instructie;
• niet volledig opnemen van instructie;
• op alle prikkels reageren;
• met wat anders dan de opgedragen taak bezig zijn over beweeglijk zijn;
• snelle stemmingswisselingen;
• stoornissen in het slaapritme;
• motorische onhandigheid.
   

Het is verstandig om je puber te observeren in allerlei verschillende situaties thuis en op school. Bekijk hoe lang een pubers bezig kan zijn met iets. Bijvoorbeeld tijdens de lessen, thuis met een opdracht, op de speelplaats, tijdens de gymles, bij momenten van vrij werken. Bepaal in welke situatie het probleem het duidelijkst naar voren komt.

Analyseer uw eigen gedrag

Niet alleen de puber, maar ook de omgeving speelt een rol bij concentratieproblemen. U als ouder maakt daar ook deel van uit. U bent immers de spil thuis.

 

Stel uzelf de volgende vragen:

• Laat ik door mijn gedrag zien dat er rust is?
  Het is belangrijk dat u zelf rust uitstraalt in aanwezigheid van de pubers. Het is daarom aan te raden dat u uw bewegingspatroon aanpast, door niet teveel gehaast alles doen. Maar ook uw stemgebruik dient rustig te zijn. Praat niet te hard, niet te snel en niet te veel.
  Als u er niet zeker van bent of uw stemgebruik en bewegingspatroon bijdragen aan rust in huis, kunt u een vriendin vragen een uurtje te observeren of een video-opname van uw eigen gedrag maken.

• Hoe is mijn relatie tot de puber?
  De relatie met de betreffende puber kan negatief, neutraal of positief zijn. Een negatieve relatie met een puber kan een van de redenen zijn van het concentratieprobleem.
  Gebruik voor het analyseren van uw eigen gedrag Vragenlijst 'eigen voorbeeld'.

• Stel ik regels thuis?
  Vooral voor pubers met concentratieproblemen is het belangrijk dat er duidelijke regels thuis zijn. Die regels gelden ook altijd. Verder is er een duidelijk straf- en/of beloningssysteem, dat voor elke puber duidelijk is.

• Gebruik heldere taal. Maak geen onnodig lange zinnen en gebruik niet teveel abstracte of ingewikkelde woorden.
   

• Gebruik ik korte opdrachten?
  Pubers met een concentratieprobleem zijn gebaat bij korte opdrachten, het liefst met opgesplitste instructie. Zorg ervoor dat er regelmatig concentratiemomenten zijn voor de pubers.

Analyseer de onderwijsleersituatie

voor uw puber

Bij het analyseren van de kenmerken van de onderwijsleersituatie zijn de volgende aspecten belangrijk:

• Is er voldoende afwisseling in leer- en ontspanningssituaties voor mijn puber?
  Om de tijd tussen pauzes op school wat op te breken, kunnen ze bijvoorbeeld gymnastiek- of bewegingsoefeningen tussendoor (of even naar buiten) doen. Dat werkt voor alle pubers en zeker voor een puber dat er toch al moeite mee heeft, concentratiebevorderend.

• Zijn de werkvormen en instructiewijzen voldoende gevarieerd?
  Zorg dat leerkrachten gebruik maken van verschillende wijzen van instructie en werkvormen. Op die manier kan een puber steeds weer geboeid raken.

• Wordt de aandacht van mijn puber voldoende getrokken voordat de instructie wordt gegeven?
  Door de voorkennis van de pubers te actualiseren, wordt de aandacht van de pubers al gericht op het onderwerp.

• Is in de les voldoende structuur aangebracht?
  Wordt er gebruik gemaakt van korte opdrachten waarbij het precies duidelijk is voor een puber wat het moet doen, hoe het beoordeeld wordt en hoeveel tijd er voor de opdracht staat.
  Een duidelijke structuur in de les zorgt ervoor dat pubers weten wat ze kunnen verwachten en zorgt voor zo min mogelijk afleiding. Laat de leerkracht een strak, duidelijk, steeds terugkerend rooster gebruiken.
   

• Zijn de opdrachten toegespitst op een puber?
  Voor pubers met een concentratieprobleem dat veroorzaakt wordt door bijvoorbeeld onvoldoende kennis en begrip van de instructietaal, is het belangrijk dat de opdracht heel helder en bondig is. Voor pubers die zelf moeilijk structuur aan kunnen brengen en moeilijk zelfstandig kunnen werken, is het belangrijk dat ze weten wat ze moeten doen, hoe het beoordeeld wordt en wanneer het af moet zijn.

• Zijn de gebruikte materialen wel aantrekkelijk genoeg?

• Is er voldoende rust in de school?
  Met rust in de school wordt bijvoorbeeld bedoeld dat er geen pubers of andere kinderen over de gang rennen en praten tijdens de normale lessen.

Voor meer informatie: http://www.sociaalemotioneel.nl/