De Stiefpuber

De mens is tijdens zijn leven voortdurend in ontwikkeling. Soms heel geleidelijk, soms ook duidelijk merkbaar. De puberteit is zo'n fase, waarin je de veranderingen sterk opmerkt.

Geen wonder dan ook dat deze veranderingen botsingen geven, want ouders en pubers staan elkaar verbaasd aan te kijken omdat alles opeens anders is. Pubers hebben een natuurlijke drang om hun identiteit en seksualiteit te ontwikkelen en zich los te maken van het gezin.

In alle gezinnen zijn er onzekerheden en problemen. Maar in samengestelde gezinnen liggen alle onzekerheden en problemen van de puberteit onder een vergrootglas.

Samengestelde gezinnen streven naar saamhorigheid en pubers willen zich juist losmaken. In samengestelde gezinnen stampen de pubers met een aantal decibellen meer de trap op en voelen ze zich nog eenzamer dan in kerngezinnen (ouders met hun biologische kinderen).

De eerst goede relatie tussen stiefouder en stiefkind kan in de puberteit verslechteren. De relatie met de stiefouder komt dan namelijk onder druk te staan door het verzet van de puber.

De oorzaak hiervan kunnen we mogelijk vinden in het feit dat het incasseringsvermogen van de stiefouder niet zo groot is als van de natuurlijke ouder door het ontbreken van de bloedband. Onder dat vergrootglas kun je elkaar nog harder raken en kan een puber nog effectiever wegrennen (er is immers nog een onderdak).

Alles is groter: liefde en haat, rivaliteit en strijd om aandacht, onzekerheid en het zoeken naar eigen identiteit.

Een gegeven, maar wat doe je er nu mee?

 Kijk door de ogen van je opgroeiende puber.

• Neem als ouder en stiefouder samen de tijd om je te verplaatsen in de wereld van je puber.
   
• Ga uit van zijn/haar voorgeschiedenis, ontwikkeling en leeftijd.
   
• Vraag je af hoe het voor hem/haar moet zijn om in dit gezin te wonen.
   
• Probeer samen uit te vinden wat het gedrag van je puber vertelt over wat hij/zij graag wil.
   
• Kijk door die evt. irritante houding heen naar wat de oorzaak kan zijn van dit gedrag. Veel agressieve pubers ( www.mijnpuber.nl/artikel/75/agressie_bij_pubers ) verbergen achter hun stoere houding een poel van verdriet.
   
• Zoek als partners samen naar manieren waarop je deze bijna-volwassene tegemoet kunt komen.

Wat ziet een puber in een samengesteld gezin?

Gezinsregels.

Bijna alle pubers in alle gezinnen schoppen tegen regels, maar die schop komt bij ouder en stiefouder in het samengesteld gezin harder aan. Vaak omdat in samengestelde gezinnen de worsteling over nieuwe regels en oude regels nog aan de gang is.

Hoe meer verdeeldheid er is over regels, hoe meer de puber zal schoppen. Regels gaan over zaken die regelmatig terugkomen.

Onvrede over een heel andere dieper gevoel kan bij een puber zich uiten in regels negeren of uitdagen

• Vecht als ouder en stiefouder opvoedkundige regels eerst samen uit voor ze aan de pubers gepresenteerd worden. Vooral de puber moet er vanuit kunnen gaan dat ouder en stiefouder hier als team samen achterstaan.
   
• Laat de eigen ouder de regels doorgeven aan de puber en benoem vooral het voordeel dat de jongere ervan zal hebben. De biologische ouder kan het beste corrigeren bij overtreding.
   
• Houd je als stiefouder op de achtergrond als er nog geen vertrouwensband is met je stiefpuber.
   
• Heb geduld en blijf regels herhalen. Er is tijd voor nodig om aan nieuwe regels te wennen; een overtreding kan ook komen doordat de regels nog niet automatisch worden toegepast.
   
• Praat er openlijk over en vraag naar redenen bij een overtreding.

Twee huizen. Pubers identificeren zich met hun ouders.

Zijn pubers grotendeels door bv. hun moeder opgevoed, dan krijgen ze vaak in hun puberteit meer behoefte om hun biologische vader van dichtbij mee te maken. Dit gegeven heeft niets met het wel of niet goed functioneren van hun samengesteld gezin te maken, het is een natuurlijke ontwikkeling.

Vaak zijn deze processen, ook voor de puber, onbewust. Maar hij/zij gaat wel een reden zoeken en argumenteren om deze behoefte kracht bij te zetten.

• Vaak wordt de situatie in het samengesteld gezin als onleefbaar bestempeld om ruimte te krijgen om te verhuizen naar de elders wonende biologische ouder.
   
• Probeer te voorkomen dat er een machtsstrijd ontstaat met het gevaar dat ouder en stiefouder te toegevend worden uit angst dat een puber verhuisd.
   
• Hoe pijnlijk dit ook ervaren wordt door ouder en stiefouder, want je hebt veel geïnvesteerd in je puber, probeer toch voorzichtig te achterhalen wat de werkelijke reden is voor deze verhuiswens.
   
• Denk en praat met in je hoofd het belang van je puber.
   
• Beleg indien mogelijk een bespreking met de diverse ouders, stiefouders en de pubers.

Laat ook de regels in het evt. toekomstige huis de revue passeren, zodat de puber een reële schets heeft van hoe men daar leeft en werkt. Dit om te voorkomen dat de fantasie te rooskleurig was en een puber gaat "hoppen" van het ene gezin naar het andere.

Houd jezelf en je gezinsleden in de gaten als het komt tot een verhuizing. Bij het vertrek van een gezinslid heeft iedereen gevoelens van teleurstelling, verdriet, opluchting, boosheid en onzekerheid. Zoek als partners steun bij elkaar en uit je hierover.

Wees er samen voor je pubers

Pubers ontwikkelen hun seksualiteit en zijn, in hun groeiend lijf, hier veel mee bezig. Daarnaast zijn ouder en stiefouder bezig met de opbouw van hun relatie en seksueel actief. Pubers schamen zich voor hun verliefde ouder die opeens seksuele gevoelens blijkt te hebben.

• Loop als ouders niet te koop met je seksuele gevoelens, seks hoort (in dit geval) achter de slaapkamerdeur.
   
• Stel regels over privacy op. Eerst kloppen op de slaapkamerdeur en wachten op antwoord voor je naar binnen gaat, ook als (stief)ouder! Dit geldt zowel voor de ouderslaapkamer als voor de andere slaapkamers.
   
• Let op privacy in de badkamer en let op kleding aan de ontbijttafel. Sommige stiefvaders zijn overkritisch of afstandelijk naar hun puberstiefdochter uit angst dat hun partner hun interesse in de stiefdochters seksueel zal interpreteren of jaloers zal worden. Daarnaast zijn er veel verhalen bekend over destructieve stiefvader - stiefdochter relaties.
   
• Accentueer als stiefvader naar je puberstiefdochter dat er grenzen zijn, voor jou, maar ook voor haar. Vraag toestemming voor een aanraking, ook al is je puberdochter bv. in tranen, vraag: "Vind je het goed dat ik een arm om je heen sla? Een "nee" betekent niet een persoonlijke afwijzing maar een vraag om respect.
   
• Toestemming krijgen voor een aanraking betekent niet dat dit vervolgens in elke situatie geoorloofd is. Door steeds deze grenzen aan te geven zal de stiefvader, maar ook de stiefdochter zich zekerder gaan voelen doordat dit onderwerp over aanraken bespreekbaar is.

Meer informatie : Boukje Overgaauw Counseling Astronautenweg 19
                         1622 DB HOORN
                         Tel: 0229 - 267721

http://www.overgaauwcounseling.nl

Stichting Stiefgezinnen Nederland www.nieuwgezin.info