Naar wie ga je dan toe? Ga je naar je ouders?

Maar de meeste ouders weten niet meer hoe het schoolsysteem op dit moment werkt en de vakken zijn enorm veranderd dus de meeste ouders kunnen hun kind niet hiermee helpen. Maar de meeste ouders realiseren zich niet dat veel pubers met dit probleem worstelen.

En de reactie is dan van pubers: ik heb geen zin om te leren en ouders weten vaak niet wat de achterliggende reden hiervan is, maar de meeste hebben niet door dat pubers veel moeite met het oppakken van het “leren” van het studiemateriaal. Pubers lopen vast.

Ouders van pubers accepteren minder informatie en adviezen van professionals (moeders) die zelf kleinere kinderen hebben. Wij als ouders van pubers hebben het gevoel dat een moeder met kleine kinderen de problematiek van ouders met pubers niet begrijpen. De zaken waar zij tegenaan lopen zijn niet te vergelijken met onze zaken. Juist een website die specifiek voor ouders van pubers is een toegevoegde waarde.

Puberteit is een bijzondere ontwikkelingsfase. Naar de toekomst toe zou je graag willen dat ouders met kleine kinderen dingen doen die naar waarschijnlijkheid in de puberteit niet meer of minder voorkomen. Het vereist van ouders in die fase meer acrobatische psychologische gymnastiek dan ze zich realiseren. Als je het goed wilt doen moet je mee veranderen met je puber. Ouders kunnen soms ook lui zijn zeker als het wat ingewikkelder wordt en er meer weerstand komt.

U bent alles wat met opvoeden te maken bezig, u heeft zelf ook kinderen, nu al wat groter, hoe heeft u uw kinderen in de puberteit ervaren?

Ik heb zelf vaak gezegd, ik wou dat alles wat ik nu weet eerder geweten had. En misschien had dat wel wat uitgemaakt. Ik had toch een aantal zaken anders gehanteerd en ik ben toch psycholoog! Maar de huidige kennis en inzichten over de puberteit is een duidelijke toegevoegde waarde.

Eigenlijk benijd ik wel de huidige ouders En wat ik ook geconstateerd heb, is de wijze waarop ik zelf als ouder met kinderen in de puberteit ben omgegaan, is dat ik met steeds meer “succes” mijn pubers heb opgevoed. De jongste had dit ook het meest nodig en ik ben er in die fase ook “vol” ingegaan. En ik heb heel veel tijd besteed en dat heb ik met heel veel plezier gedaan. Ik was in die fase constant een aanspreekpunt en begeleider maar uiteindelijk heb ik wel gezien dat een van de dingen die heel belangrijk is, is beschikbaarheid.

Dat is een van de problemen van deze tijd, beschikbaarheid is in deze fase een buitengewoon belangrijke factor tijdens de opvoeding van je pubers. En beschikbaarheid niet in de zin van als er problemen zijn maar gewoon beschikbaarheid en dat je puber zo nu en dan op een moment dat het hem of haar uitkomt zijn verhaal kwijt kan, dat noemden we “small talk tijd”.  Aandacht geven.

Er gaat veel om in pubers op deze leeftijd en je wilt ze niet dwingen maar het is fijn voor ze als ze dingen met je willen bespreken.

Wanneer en hoe stel ik de grenzen zonder een conservatieve ouder te zijn. Hebt u daar een visie op hoe ouders dit kunnen aanpakken?

Ik maak vaak een onderscheid tussen de 3 R’s: regels, routines en rituelen. Als kinderen jong zijn begin je met bepaalde rituelen, die je met elkaar afspreekt of viert. Het kan variëren van de verjaardag van oma of wat voor andere gebeurtenis dan ook. Dat vinden we van belang, dat geeft structuur.

Gezinnen hebben deze rituelen en nodig, want dit is de basis voor regels, regels en afspraken waarvan we vinden dat we ons hier allemaal aan moeten houden. Die worden van jongs af aan makkelijk geaccepteerd en dit geeft een bepaalde structuur die min of meer in de loop van de jaren wordt uitgekristalliseerd en het is juist in de puberteit van belang dat je helder maakt waarover onderhandeld kan worden en waarover niet.

Een school moet bv zeggen, dit zijn de regels die hier gelden en daar zul je je aan moeten houden, want deze regels gelden voor alle leerlingen. Er zijn belangrijke regels en daar valt niet over te onderhandelen.

Geef helderheid en duidelijkheid. Geef aan dat je als ouder het conflict aangaat wanneer iemand binnen het gezin probeert te tornen aan deze regels. Je kunt uitleggen waarom deze regels er zijn en als ze zich hieraan niet houden dan vraag je committent. Niet op het moment dat de regel wordt overtreden maar op een rustig moment kom je erop terug en legt nogmaals uit waarom deze regel er is.

Er is ook een verschil tussen regels en het maken van afspraken, gooi deze twee begrippen niet door elkaar. Ik spreek dit niet met je af, nee dit is een regel en dat leg ik jou gewoon op. Steeds minder ouders durven dit te doen en daar hebben ze uiteindelijk zichzelf mee, want ouders zijn over het algemeen het meest trots op hun kind als ze zien hoe goed hij zich aanpast aan de maatschappij en hoe goed hij of zij functioneert, niet de maatschappelijke status van hun puber is het allerbelangrijkste.

Ouders vinden het ook belangrijk dat iedere puber weet wat normen en waarden zijn en een maatschappelijke betrokkenheid hebben. En dat is voor een langdurige relatie ook als ze straks zelf ouder zijn ook van cruciaal belang. Dus daar moet je heel helder over zijn. Maak afspraken met elkaar waar alle partijen hun stem in hebben.

Afspraken kun je soms veranderen, dat kan gebeuren maar regels staan vast. En ook een kind mag aangeven dat ze op afspraken terug wil komen. Alleen een kind komt niet op een regel terug die staan vast.

Merkt u ook dat pubers zelf aangeven dat ze behoefte hebben aan regels en structuur?

Ja, we hebben op de middelbare scholen in de eerste klas we een paar experimenten uitgevoerd. We hebben met de school afgesproken, dat de regels in de klas werden gemaakt, ze hadden een soort lagerdebat waar er een aantal regels werden vastgesteld. En wat blijkt nou, in de eerste plaats de scholen waren vaak bang dat er vreemde regels gesteld zouden worden maar dat was helemaal niet het geval. Ze stelden met elkaar zeer zinnige regels op.

Dan kwam het item "het bewaken van de regels”. Pubers vroegen zich af wat ze moesten doen wanneer iemand zich niet aan de regels zou houden. Als iemand zich voor de eerste keer zich niet aan de regels houdt wat moeten we dan doen.

De school gaf als advies dan moet je die persoon erop aanspreken dat hij zich niet aan de regels houdt en als hij zich nu voor de tweede keer niet aan de regels houdt wat moeten we dan doen, dan zeg je het weer maar dan steviger en de derde keer?

De pubers antwoorden: Dan moet hij of zij maar voelen dat hij zich niet aan de regels houdt, we kunnen niet aan de gang blijven, regels zijn regels. De pubers vonden zelf dat je dan streng moet worden en kinderen vinden het onacceptabel, wanneer een ander zich niet aan de regels houdt.

Pubers blijken dus echt behoefte te hebben aan regels en verwachten ook van jou als ouder dat je die regels naleeft en handhaaft. Echt belangrijk is voor pubers dat als je iets belooft dan doe je het ook en als je het niet doet dan ga je naar je kind aan wie je het beloofd hebt en legt uit waarom iets niet gedaan kan worden. Beloftes zijn om aan gehouden te worden.

Dit is een belangrijke regel en deze wordt in de praktijk veel te vaak overtreden. En deze regel is voor alle partijen een verplichting zowel voor pubers als voor ouders. En dat vergeten veel ouders. Die hebben regels alsof het is of deze regels alleen voor hun pubers gelden en niet voor zichzelf. En dat is buitengewoon problematisch.

Als er regels zijn, die in de praktijk minder makkelijk toepasbaar zijn, kan er altijd weer opnieuw een regel worden vastgesteld maar die regel geldt dan ook voor alle partijen.

Denk goed na over de regels en de beloftes die je doet naar je puber en denk goed na wat zijn nu regels waar niemand in huis straks over gaat onderhandelen.

Voor meer informatie over het boek of de test ga naar http://www.opvoedingscanon.nl/