Als ik hem aanspreek krijg ik een kort antwoord of een snauw. Ik wil ook niet constant 'zeuren'. Ik weet het echt niet wat ik kan doen.

Pff tja waar moet ik eigenlijk beginnen. Ik ben de trotse moeder van een tweeling van 13.

Prachtig hoe ze zich ontwikkelen maar of ik twijfel over het opvoeden. Met name omdat ik zie dat jongens uit de omgeving van dezelfde leeftijd al stukken verder zijn in groei en gedrag dan mijn puber.

Voor mijn dochter is het eigenlijk precies zo maar zij heeft ook wat meer vriendinnen. Mijn zoon heeft weinig vrienden. Daar wil ik hem in stimuleren maar heb geen idee of ik daar goed in doe en of dat wel nodig is.

Hoe kan ik het beste reageren?

Probeer in zo’n situatie te achterhalen waar de werkelijke behoefte ligt bij je puber d.m.v. actief luisteren.

Actief luisteren

Actief luisteren is een vaardigheid die ouders kunnen gebruiken om de leiding te nemen en te houden over de gesprekken en discussies met hun pubers. Niet door hen de wet voor te schrijven, maar door zich op te stellen als een “bondgenoot” die geïnteresseerd is in de mening en de wensen van de puber.

Actief luisteren, zorgt ervoor dat je leiding krijgt in het gesprek.

Hoe pak je actief luisteren aan:

Zodra het erop gaat lijken dat er weer ruzie komt, onderdruk de impuls hierin mee te gaan. Concentreer je op het luisteren naar de gevoelens van je puber.

Vraag naar zijn gedachten, gevoelens en verlangens van je puber, zonder in de verdediging te gaan of het gelijk oneens te zijn. Laat je puber merken dat je geïnteresseerd bent in wat het te zeggen heeft door hem aan te moedigen te vertellen wat zijn gedachten zijn, wat zijn mening erover is.

Geef hem aandacht en probeer te begrijpen wat hem dwars zit. Als we merken dat we ongeduldig worden of in de verdediging schieten, als onze puber praat, is het essentieel dat we de neiging onderdrukken om te reageren totdat hij uitgepraat is. Om echt te kunnen luistern, proberen we te waarderend wat onze puber echt beweegt.

Herhaal de mening van je puber in je eigen woorden om te laten zien, wat je denkt wat je puber bedoelt.

Bij actief luisteren, gaat het niet om dat er naar een conclusie wordt toegewerkt, of om een discussie af te kappen, maar dat je puber de ruimte krijgt om aan te geven waar zijn verlangens liggen. Hoe langer je puber praat, hoe meer de negatieve spiraal van ruzie en strijd vermeden wordt. Het doel is communicatie.

Neem een pauze in het nemen van een beslissing of oplossing. Soms gebeurt het natuurlijk dat je simpelweg bij je beslissing blijft, nadat we als ouders hebben laten merken dat we begrijpen waarom je puber niet wil doen wat we hem gevraagd hebben. Het gesprek verandert nu van begripvol luisteren naar het nemen van een beslissing.
Op dit moment zal iedere poging van de kant van de ouder om je standpunt uit te leggen alleen mar tot discussie leiden.

Vertel je puber wat u wilt dat hij doet en blijf op je weloverwogen standpunt staan. Als het kan maak dan ook gebruik van non-verbale communicatie om het besluit kracht bij te zetten. Houding en oogcontact zijn belangrijke aanwijzingen voor jezelf of je wel of niet openstaat voor discussie.

Let erop dat je echt hoort wat je puber zegt, niet wat je verwacht dat je puber zal zeggen en evenmin wat je wilt dat hij gaat zeggen!

Voor meer informatie: lees het boek van Thomas Gordon “Effectief omgaan met kinderen”.

Communicatie met je puber

De puberteit is de tijd waarin je puber zich van je losmaakt. Voor veel ouders is de fase waarin pubers ook daadwerkelijk hun eigen ideeën tot uitvoer brengen (14-16 jaar), de meest moeilijke.
 

Als ouder zie je het soms gebeuren dat je puber op het punt staat een foute keuze te maken. De eerste reactie van veel ouders is, je puber hiervoor te behoeden en hem/haar te waarschuwen of op je puber in te praten om de keuze te heroverwegen.

Het effect hiervan is vaak juist omgekeerd. Je puber voelt zich niet gehoord en gesteund in zijn/haar idee en keert zich van je af. Je puber voelt zich gecontroleerd en zit op die controle juist niet te wachten. Vage antwoorden op je vragen kunnen het gevolg zijn. Je puber bespreekt zaken in deze fase liever met leeftijdsgenoten. Die zijn op dit moment belangrijker om dingen mee te delen en te bespreken.

Voor ouders kan dit lastig te accepteren zijn, maar het is belangrijk begrip te tonen voor deze voorkeur. Denk ook eens terug aan je eigen puberteit, je wilde toen ook vast niet alles delen met je ouders. De moeilijkste opgave voor veel ouders is, dat pubers hun eigen fouten mogen maken.

Op dat moment is het moeilijk, maar bedenk dan dat je puber mede hierdoor zichzelf leert kennen: Wie ben ik? Wat zijn mijn kwaliteiten en waar liggen mijn grenzen? Wat wil ik doen? Met wie wil ik omgaan?

Communiceren met je puber geeft wederzijds vertrouwen 

Heb vertrouwen in je puber en de keuzes die het maakt. Als je dit duidelijk kunt maken aan je puber, geef je aan, dat ze altijd weer bij je terug kan komen. Dit is een belangrijke voorwaarde voor pubers. Pubers denken immers dat de wereld van hen is en dat ze alles (aan)kunnen.

Vroeg of laat komen zij erachter dat dit toch niet altijd het geval is. De meeste pubers zullen zich dan toch vaak tot hun ouders wenden, zeker als zij deze boodschap altijd (non-verbaal) hebben gegeven. Houd opmerkingen als ‘ik heb het je nog zo gezegd!’ voor jezelf. Je puber voelt de mislukking op dat moment ook wel zonder je opmerking.

Grenzen stellen aan puber gedrag

Hoewel pubers graag hun eigen gang gaan en hiermee hun eigen identiteit vormgeven, wil dat niet zeggen dat alle gedrag acceptabel is en getolereerd moet worden. Het is de kunst voor ouders om niet ieder idee van negatief commentaar te voorzien.

Geef juist ook aan wat je waardeert en positief vindt aan je puber en de keuzes die gemaakt zijn. Als je puber met een idee komt, vraag dan door op het idee zonder te oordelen.
Probeer informatie te krijgen over de beweegredenen achter het idee en hoe je kind het idee in de praktijk voor zich ziet. Stel hierbij vooral open vragen. Hierdoor krijgt je kind vanzelf meer overzicht op het idee, waardoor je kind in een aantal gevallen zijn plannen bijstelt of laat vervallen.

Soms hebben pubers begrijpelijke redenen om iets te verzwijgen of stiekem te doen, zoals een verliefdheid.

Het is dan belangrijk om niet te gaan vissen naar de reden van de leugen, want dat voelt de puber als controle. Een vraag die van meer tactiek en respect getuigt, is gericht op de reden waarom je puber voor het stiekeme heeft gekozen. Je stelt je puber verantwoordelijk voor zijn/haar manier van handelen.