Mijn dochter van16 vindt het leuk om piano te leren spelen, maar ze wil niet op les. Dus oefent ze zelf op onze piano met niet te moeilijke stukken. We horen vaak hetzelfde stukje, omdat ze veel oefent.

Nu wilde ze vandaag een stuk van Eric Satie proberen: Gnossiennes nr. 1. Ze liep vast en vroeg mijn vrouw om het haar voor te doen. Ikzelf ben leek, weet niets van muziek. Ik luisterde hun con­versatie af. Mijn vrouw had niet veel zin om meteen op te staan, iets wat mijn gretige dochter wel wilde. Toen mijn vrouw op de piano toe liep, zei ze: “Dit is boven jouw niveau”. Ik voelde de bui al aankomen en zei nog: “Ze wil de uitdaging graag aangaan”. 

Maar de positieve stemming van onze dochter sloeg al om. Ze reageerde geërgerd: “Nou, zeg?! Kan het niet wat vriendelijker? ” “Nou, ik bedoel alleen maar dat het boven je niveau is”, herhaalde mijn vrouw ver­goeilijkend. Dit was olie op het vuur. Mijn dochter stopte met spelen, liep kwaad weg. “Wat heb jij zeg?!”, voegde ze mijn vrouw toe. Beng! Deur dicht.

Tja, zo kunnen pubers reageren: compromisloos.

Niet dat dit nu een heel ernstige gebeurtenis was, maar toch jammer dat het zo verliep. Voor beide had dit positiever kunnen verlopen. Beide hadden zich niet teleurgesteld hoeven voelen.

Het is namelijk heel logisch dat dit gesprek zo verliep. En begrijpelijk. Wellicht wilde mijn vrouw onze dochter  behoeden voor te veel verwachtingen of teleurstelling. Zij echter wil, als een normale pu­ber, graag uitdagingen aangaan en is ervoor gemotiveerd om iets moeilijks aan te pakken. Ze is be­reid er (veel?) voor te oefenen. Ze hoorde de opmerking eerder als kritiek of afwijzing (“Jij kan dit nog niet”) dan als informatie (“dit is echt moeilijk”).

Ze voelde zich erdoor ontmoedigd. En ze verzette zich daartegen, werd boos, want ze wilde geholpen worden, zodat het ging lukken. En dat is natuurlijk een ongezonde wens.

Probeer je puber te begrijpen

Pubers zijn toekomst gericht, gericht op groei, op nieuwe ervaringen, op uitbreiding van hun mogelijkheden. Kunnen groeien zelf is beloning. Dat is heel gezond en heel passend in hun leeftijdsfase. Ik denk dat onze dochter zichzelf al een beloning in het vooruitzicht stelde: het plezier van dat ze het zou kunnen. En typisch voor haar en haar leeftijd wilde ze er meteen aan beginnen.

Vertrouwen in je puber

Vertrouwen krijgen in dat je iets kunt bereiken en hulp krijgen als je daarom vraagt, helpt om de motivatie te vinden (of te houden) om aan een moeilijke klus te beginnen.  Stimuleren werkt beter dan  – op grond van volwassen ervaring – te waar­schuwen voor teleurstelling. Pubers hebben het vertrouwen van hun ouders dat ze het wel kunnen nog zo hard nodig.

Wat is dus handiger om te doen in een situatie als deze?

Mijn vrouw had iets kunnen zeggen als: “Dit is behoorlijk moeilijk. Dapper dat je eraan begint. Ik zal je uitleggen hoe je het aan kunt pakken. Het gaat je vast lukken”. Dan had mijn dochter dit waarschijnlijk als een com­pliment opgevat én als hulp. Tegelijk zit hier de boodschap in, dat het niet raar is als het oefenen moeite zal blijken te kosten.

Onze dochter voelt dan de acceptatie dat ze het moeilijk mag vinden. Verder zit hier de boodschap in, dat mijn vrouw haar deze lastige klus wel toevertrouwt. Dat is een sti­mulerende boodschap, want ze betekent dat ze capaciteiten heeft. En dat ze het wel zal aankunnen als het moeilijk zal blijken te zijn. Wat wil je als kind nog meer?

Nadat haar boze bui was gezakt, pakte onze dochter het stuk weer op en vroeg weer hulp aan mijn vrouw. Ze speelde het na twee dagen al heel redelijk. Ze was er duidelijk tevreden over.

Herman Prüst

“Re-source” Trainen en Coachen.

www.re-sourcetenc.nl

06-40357535