Ruzie met je puber

Op school gaat het bijvoorbeeld niet goed en praten met elkaar ontaardt vaak in ruzie. Als deze problemen erg groot worden, melden ouders hun kind aan bij Bureau Jeugdzorg voor hulp en ze komen dan (bijvoor­beeld) bij mij terecht.

Een kennismakingsgesprek kan op de volgende manier verlopen:

Vader en moeder en Michael komen op gesprek en de ouders beginnen te vertellen wat er al­lemaal niet goed verloopt en wat er nog verder mis dreigt te lopen. Al hun betrokkenheid, bezorgd­heid en wensen voor de toekomst komen naar buiten in de vorm van klachten, boosheid, machte­loosheid. Heel begrijpelijk.

Michael zakt ondertussen steeds verder onderuit in de stoel met een beurtelings steeds bozer en dan weer onverschilliger gezicht. Twee keer zegt hij nog: “Zie je wel, ik kan toch niets goed doen”; verder zegt hij niets. Zijn gezichtsuitdrukking en zwijgen maakt ouders nog bozer en bezorg­der. En dat verslechtert de onderlinge sfeer verder. “Zo gaat het nou altijd” eindigen ze moedeloos.

Ik zeg tegen de ouders:

 “Ik snap goed dat u boos bent dat uw zoon spijbelt en slechte cij­fers haalt, want u wilt heel graag dat het goed gaat op school, omdat u uw kind een goede toekomst wenst. Klopt dat?”. “Ja, natuurlijk” zeggen de ouders met stemverheffing. “En als het gesprek met uw kind hierover niet goed loopt, kan u zich nog meer zorgen maken, want u wilt nog steeds dat het beter gaat en dat uw kind het goed doet. Klopt dat”? “Ja, zeker”, zeggen die ouders dan.

Als ik enkele mi­nuten zo met de ouders spreek, neemt hun boosheid en teleurstelling af en worden ze rustiger. Ik zeg dan tegen Michael: “Ik vind het sterk van je dat je aan dit lastige gesprek deel neemt. Wat vind je er nou van dat jouw ouders jou een goede toekomst wensen?”, Hij zegt iets als: “Dat vind ik wel goed”.

Omdat er ook een schouderophalen te zien is, vraag ik meer van dit soort dingen. Bijvoorbeeld: “ik denk dat jouw ouders heel erg betrokken zijn op jou, dat jij eigenlijk het belangrijkste in hun leven bent, klopt dat ouders? Die zeggen natuurlijk: “ja”.

Ik ga hiermee door tot Michael duidelijk kan laten blijken dat hij de bedoelingen en wensen van zijn ouders toch wel prettig vindt. En hij zegt dan: “Ze hebben ook wel een beetje gelijk”.

Positieve bedoelingen

Als ik ouders en Michael hun positieve bedoelingen over en weer heb kunnen laten verwoorden, is het ijs gebroken.  Dan praten we over hoe ze het eigenlijk liever willen hebben thuis en op school. Ze blijken het veelal eens over hun doelen: een betere sfeer thuis, elkaar geen pijn willen doen, af en toe iets samen doen.

Samenwerking

Michael wil best soms vertellen wat er is gebeurd op school en dan vooral wat er goed gaat; hij wil best meer gaan doen voor school en wil dan wel wat hulp. Ouders en Michael kunnen nu samen plannen gaan maken hoe ze gaan werken aan verbeteringen in hun contacten en samenwerking.

Ouders vergeten, in hun betrokkenheid bij en zorg om hun puber, vaak om erbij te vertellen hoe belangrijk hun kind voor hen is en wat ze hem of haar allemaal aan positiefs toewensen. Het kind voelt zich dan alleen maar bekritiseerd.

Want pubers luisteren wel goed, maar zijn gevoelig voor kritiek en horen of snappen de onuitgesproken dingen nog niet zo goed. Ze zijn snel geëmotioneerd. Bovendien kunnen ze nog vaak niet de woorden vinden om hun gevoelens uit te drukken en zijn dan 'kort door de bocht'.

Dan gaat een gesprek snel de kant op die niemand wil.

Een gesprek beginnen met een compliment en positieve wensen voor de toekomst kan kleine wonderen doen.

Herman Prüst

“Re-source” trainen en coachen

www.re-sourcetenc.nl

06-40357535